BARGERVEEN

Nog geen 1000 jaar geleden was Nederland grotendeels bedekt met ruim 1 miljoen hectare hoogveen. Van al dat ‘bruine goud’ is minder dan 1 procent over. Door de ligging achteraf is het nooit echt ‘aan snee’ gekomen. En nu is het een van de meest ongerepte, unieke natuurgebieden van ons land. Eén van de locaties waar nog levend hoogveen groeit. Hier kun je lopen op een metersdikke golvend matras van hoogveen. De enige plek in Nederland waar de lange zonnedauw en vijfrijig veenmos nog voorkomen. Het Bargerveen, is verdeeld in 3 velden: het Meerstalblok in het noorden, het Amsterdamsche Veld in het midden en het Schoonebeeker Veld in het zuiden.

AANLEIDING

Het Bargerveen is het enige hoogveengebied in Nederland waar nog levend hoogveen voorkomt. Een gebied waar veenmossen over elkaar heen groeien en grote bulten vormen. Het groeit langzaam, gemiddeld 1 millimeter per jaar. Bij een laag van 6 meter veen kijk je dus eigenlijk naar 6000 jaar natuurlijke geschiedenis. Maar ook naar een van onze oudste nog bestaande ecosystemen Vasthouden van regenwater is hier van groot belang. Want de afgegraven grond eromheen ligt een heel stuk lager. Dus loopt het Bargerveen langzaam leeg, het grondwater sijpelt weg. Daardoor dreigt de grondwaterstand te laag te worden. Dan klinkt de veengrond in en kan het veenmos niet meer groeien. En kan er geen nieuw veen meer wordt gevormd. Om dat te voorkomen worden er 3 Bufferzones aangelegd. Gebieden met een hogere waterstand, bedoeld om wegstromend water op te vangen en te reguleren. Daarmee krijgt het grondwaterpeil tegendruk en kan het veenmos weer groeien.

NATURA 2000

Het Bargerveen is een van de meest waardevolle hoogveengebieden van ons land. Het bevat nog enkele kleine bovenveen-hooglandjes met vrijwel onaangetast hoogveen. Het gebied valt zowel onder de Vogel- als de Habitatrichtlijn. Sinds 1 juni 2006 maakt het deel uit van het Internationaal Natuurpark Veenland. Het is de enige plek in Nederland waar de lange zonnedauw nog voorkomt. Het is belangrijk voor broedvogels als de grauwe klauwier, nachtzwaluw, watersnip, geoorde fuut en porseleinhoen. Maar ook voor wintergasten als blauwe kiekendief, kleine zwaan en rietgans. Duizenden soorten nachtvlinders zijn er inmiddels gevonden, waarvan de wollegras-uil een typische veensoort is. Het Bargerveen staat ook bekend om zijn vitale populatie adders en gladde slangen. Het miegelt er bovendien van de amfibieën als poelkikker en heikikker. Bijzondere libellen als venglazenmaker en noordse glazenmaker komen er voor. Evenals zeldzame aardbeivlinder en bruine vuurvlinder

GESCHIEDENIS

Vanaf de Middeleeuwen werd overal in Nederland op turf gestookt: gedroogde, in blokken gestoken veen. Turf, het ‘bruine goud’, kreeg grote economische waarde. Maar in het achteraf gelegen Bargerveen kwam de vervening pas aan het eind van de 19de eeuw goed op gang. Dat ging ook langer door, tot in 1992. Tegen die tijd had steenkool de rol van brandstof al lang en breed overgenomen. Het veen werd voornamelijk nog gebruikt als potgrond. Ach, het gebied heeft altijd al voor brandstof gezorgd: eerst hout en turf, later de dikke aardolie en nu het aardgas.

VERVENING

In de nadagen van de vervening kwamen ze van heinde en verre. Niet zelden op de vlucht voor de wet, de kerk of de armoe. In het veen werd niet gevraagd naar je herkomst of afkomst. Wie binnen 1 dag een plaggenhut wist te bouwen mocht er blijven wonen. Die sporen zijn ook nog goed te zien en te beleven. Tekenen van kleinschalige vervening, maar ook van een veel grotere machinale aanpak. Er zijn diverse oude huisplaatsen zichtbaar. Evenals de typische verkaveling van de boekweitbrandcultuur die in veel andere veengebieden alweer is verdwenen.

Bargerveen


Het project Bargerveen-Schoonebeek is een grenzeloze samenwerking waarin drie waterbuffers worden gerealiseerd om het unieke en kwetsbare hoogveengebied Bargerveen zeker te stellen. Door het combineren van functies van natuur, landbouw en wonen worden de buffers in economische zin in hun kracht gezet, waarin ruimte is voor beleving, bedrijvigheid en Natuurlijk Naoberschap.

IN ‘T KORT

Wat we doen en vooral ook waarom we het doen in het Bargerveen even kort maar krachtig uitgelegd.

Afsluitingen

Vanwege werkzaamheden aan de fiets- en wandelpaden kunnen sommige routes tijdelijk zijn afgesloten. Kijk hier welke dat zijn en welke omleidingen daarvoor gelden.